Haran R. (2025) Mutualism across biogeographic regions between Lesser Whitethroat Curruca curruca and Maerua crassifolia trees. ARDEA 113 (2): 5-5

Bij bestuiving van planten door organismen waar beide profijt van hebben (mutualisme) moeten zowel bloemen als bestuivers tegelijk aanwezig zijn. Trekvogels kunnen in principe als bestuivers fungeren voor verschillende plantensoorten die op verschillende tijdstippen van het jaar bloeien en op plaatsen die duizenden kilometers van elkaar verwijderd zijn. De Pale arctische Braamsluiper Curruca curruca is een insecteneter die in de Oostelijke Sahel overwintert. Daar is hij een belangrijke bezoeker van bloeiende Maerua crassifolia (Capparaceae) bomen. De piek van de bloei van deze boom valt in januari, midden in het droge seizoen van de Sahel. De Braamsluiper trekt in het voorjaar via het Oostelijke Middellandse Zeegebied naar zijn broedplaatsen in Europa. Gedurende 12 jaar werd op drie locaties in de Dode Zee Vallei (ca. 1200 km ten noorden van de Sahel) de voorjaarstrek gevolgd. De drie gescheiden locaties herbergen de noordelijkste overblijfselen van de Sudanese flora. Met name in de Ein Gedi-oase komen tientallen M. crassifolia bomen voor. Het onderzoek laat zien dat in de Dode Zee Vallei (1) Braamsluipers potentieel belangrijke bestuivers van M. crassifolia zijn door de nectar van de bloemen te consumeren en het stuifmeel van de bloemen van hun veren op te pikken, (2) de doortrekpiek van de Braamsluiper en de piek van de bloei van M. crassifolia (begin april) samenvallen en (3) Braamsluipers bij voorkeur tussenstops gebruiken met bloeiende M. crassifolia bomen. Het lijkt erop dat in verschillende seizoenen en in verschillende biogeografische regio’s een vorm van mutualisme bestaat tussen de Braamsluiper en M. crassifolia. Bovendien suggereren de onderzoeksresultaten dat M. crassifolia aan de rand van zijn verspreidingsgebied zijn bloeitijd heeft aangepast aan de fenologie van trekvogels.